Μια ημερομηνία στα όρια του καλοκαιριού

Στις 20 Σεπτεμβρίου, ο ήλιος δύει λίγο νωρίτερα. Δεν είναι ακόμα φθινόπωρο με την αυστηρή έννοια του όρου — τα δέντρα κρατούν ακόμα τα φύλλα τους, οι θερμοκρασίες στις περισσότερες περιοχές παραμένουν ανεκτές, και οι παραλίες δεν έχουν ερημώσει εντελώς. Κι όμως, κάτι έχει αλλάξει. Η 20ή Σεπτεμβρίη είναι μια ημερομηνία στα όρια. Ένα είδος αθόρυβου σταθμού.
Η γιορτή της Παναγίας της Ναυτινίνας — η Γλυκοφιλούσα, όπως λέγεται — πέφτει στις 15 Σεπτεμβρίου, και η εβδομάδα που ακολουθεί, με την 20ή να αποτελεί τον πυρήνα της, φέρνει πάντα μαζί της την αίσθηση της μετάβασης. Στα σχολεία, τα μαθήματα έχουν ήδη εκινήσει. Στα γραφεία, οι διακοπές έχουν γίνει ανάμνηση που συνοδεύεται από φωτογραφίες στο κινητό. Στις πόλεις, η κίνηση επανέρχεται στους κανονικούς της ρυθμούς. Και στη φύση, τα πρωινά αρχίζουν να μυρίζουν διαφορετικά — υγρό χώμα, πεσμένα φύλλα, καμένα καλοκαιρινά χόρτα.
Η 20ή Σεπτεμβρίη δεν είναι μια ημερομηνία που διεκδικεί την προσοχή. Δεν έχει τη λαμπρότητα της πρωτοχρονιάς, τη συναισθηματική φόρτιση των Χριστουγέννων, ούτε τη μελαγχολική γοητεία του Νοέμβρη. Είναι πιο σιωπηλή. Ίσως γι' αυτό και είναι πιο ειλικρινής. Είναι η στιγμή που οι περισσότεροι από εμάς αφήνουμε πίσω την προσποίηση του «ακόμα καλοκαίρι» και παραδινόμαστε στην πραγματικότητα του φθινοπώρου.
Στην Ελλάδα, αυτή η ημερομηνία συνδέεται συχνά με μικρές, προσωπικές αρχές. Το πρώτο κρύο πρωινό που αναζητάς το μπουφάν. Η πρώτη μέρα που ανάβεις το φούρνο για καφέ. Το πρώτο βράδυ που κλείνεις το παράθυρο. Δεν είναι μεγάλα γεγονότα, αλλά είναι σημάδια ότι η ζωή μπαίνει σε άλλον ρυθμό.
Και υπάρχει κάτι παρήγορο σε αυτή τη μετάβαση. Το καλοκαίρι, για όλη του τη διάρκεια, φέρνει μαζί του μια σιωπηλή πίεση: πρέπει να χαρούμε, να ταξιδέψουμε, να ξεκουραστούμε, να ζήσουμε έντονα. Η 20ή Σεπτεμβρίη, ως σημείο καμπής, απελευθερώνει από αυτή την πίεση. Επιτρέπει στον Σεπτέμβρη να είναι αυτό που είναι: μια αργή, σταθερή επιστροφή στον εαυτό μας.
Φυσικά, για μερικούς η 20ή Σεπτεμβρίη κρατά άλλες σημασίες. Είναι γενέθλια, επέτειος, ημερομηνία ενός ταξιδιού, μιας συνάντησης, ενός αποχαιρετισμού. Κάθε ημερομηνία γίνεται τελικά ό,τι της επιτρέπουμε να γίνει. Αλλά η 20ή Σεπτεμβρίη έχει αυτό το ιδιαίτερο προνόμιο: να βρίσκεται ανάμεσα σε δύο εποχές, κι έτσι να μας θυμίζει ότι οι μεταβάσεις είναι αυτές που δίνουν σχήμα στη ζωή μας.
Κοιτάζοντας μπροστά, η πραγματική ισημερία έρχεται λίγες μέρες αργότερα. Μέχρι τότε, η 20ή Σεπτεμβρίη είναι η πρόθεση. Το τελευταίο κομμάτι του καλοκαιριού που χάνεται στον αέρα, και η πρώτη γεύση του φθινοπωρινού απογεύματος που πλησιάζει.