വാഹനം: യാത്രയുടെ അർത്ഥം മാറുമ്പോൾ

രാവിലെ ഓഫീസിലേക്കുള്ള തിരക്കിൽ ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ നിൽക്കുമ്പോഴോ, വൈകുന്നേരം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്ന ട്രാഫിക്കിൽ കുടുങ്ങിയിരിക്കുമ്പോഴോ നമ്മൾ ചിന്തിക്കാറില്ല, ഈ ലോഹക്കൂട്ടങ്ങൾ എത്രമാത്രം നമ്മുടെ ജീവിതത്തെ രൂപപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന്. ഒരു വാഹനം എന്നത് കേവലം ഒരു എഞ്ചിനും നാല് ചക്രങ്ങളും മാത്രമല്ല; അത് നമ്മുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ വിപുലീകരണമാണ്, സമയത്തെ മാനേജ് ചെയ്യുന്ന ഒരു ഉപകരണമാണ്, ചിലപ്പോൾ നമ്മുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ പ്രതിഫലനവുമാണ്.
മലയാളിയുടെ ജീവിതചരിത്രത്തിൽ വാഹനത്തിന് വലിയൊരു ഇടമുണ്ട്. മുൻകാലങ്ങളിൽ കാലുകൊണ്ട് നടന്നുള്ള യാത്രയായിരുന്നു പ്രധാനം. പിന്നീട് സൈക്കിൾ വന്നു, അത് 'സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ' ആദ്യ പടിയാണെന്ന് പറഞ്ഞവരുണ്ട്. പിന്നീട് സ്കൂട്ടറുകളും മോട്ടോർ സൈക്കിളുകളും വീടുകളിൽ എത്തി. ഇന്ന് നഗരങ്ങളിൽ കാറുകളുടെയും എസ്യുവികളുടെയും തിരക്കാണ്. എന്നാൽ ഈ പുരോഗതിയോടൊപ്പം തന്നെ നഷ്ടപ്പെട്ട ചില കാര്യങ്ങളുണ്ട്. സൈക്കിളിൽ പോകുമ്പോൾ കാണുന്ന കാഴ്ചകളും, വഴിയോരത്തെ ചായക്കടയിലെ സംഭാഷണങ്ങളും, യാത്രയ്ക്കിടെയുള്ള ആ സ്വാതന്ത്ര്യബോധവും ഇന്നത്തെ എയർകണ്ടീഷൻഡ് കാബിനുകൾക്കുള്ളിൽ നമുക്ക് ലഭിക്കാറുണ്ടോ?
വാഹനം എന്ന ആശയം തന്നെ ഇന്ന് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. പണ്ട് വാഹനം എന്നത് ഒരു ആഡംബരമായിരുന്നു, സമ്പത്തിന്റെ അടയാളമായിരുന്നു. ഇന്ന് അത് ഒരു അനിവാര്യതയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ അനിവാര്യത പലപ്പോഴും ഒരു ഭാരമായി മാറുന്നു. ഇന്ധനവിലയിലെ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ, ട്രാഫിക് ജാമുകൾ, പാർക്കിംഗ് പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ നമ്മുടെ മനഃശാന്തി കെടുത്തുന്നു. "എനിക്ക് ഒരു വാഹനം വേണം" എന്ന ആഗ്രഹം പലർക്കും ഉണ്ടെങ്കിലും, "എനിക്ക് ഒരു വാഹനം വേണ്ട" എന്ന് ചിന്തിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണവും കൂടിവരുന്നുണ്ട്.
പ്രത്യേകിച്ച് യുവതലമുറയിൽ മാറ്റം ശ്രദ്ധേയമാണ്. സ്വന്തമായി വാഹനം വാങ്ങുന്നതിനേക്കാൾ ൈഡ്-ഷെയറിംഗ് ആപ്പുകൾ വഴി യാത്ര ചെയ്യുന്നതാണ് അവർക്ക് സകര്യപ്രദം എന്ന് തോന്നുന്നത്. മെയിന്റനൻസിന്റെയും ഇൻഷുറൻസിന്റെയും ഭാരം ഒഴിവാക്കാനും, ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ മാത്രം വാഹനം ഉപയോഗിക്കാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു. ഇത് വാഹനം എന്ന ആശയത്തെ 'ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിൽ' നിന്ന് 'ഉപയോഗത്തിലേക്ക്' മാറ്റുന്ന ഒരു വലിയ സാമൂഹിക മാറ്റമാണ്.
അതേസമയം, പരിസ്ഥിതിയുടെ കാര്യത്തിലും വാഹനങ്ങൾ വലിയ ചോദ്യചിഹ്നങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. വായു മലിനീകരണത്തിൽ ഗതാഗത മേഖലയുടെ പങ്ക് വലുതാണ്. ഇതിനെതിരെ പോരാടാൻ ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾ (EV) രംഗത്തുവരുന്നു. ബാറ്ററി ടെക്നോളജിയിലെ പുരോഗതിയും, ചാർജിംഗ് ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചറും മെച്ചപ്പെടുന്നതോടെ ഭാവിയിൽ പെട്രോൾ, ഡീസൽ വാഹനങ്ങൾ ചരിത്രമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. എന്നാൽ മാറ്റം എത്ര വേഗത്തിൽ സംഭവിക്കും എന്നത് ഇനിയും കാത്തിരിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.
വാഹനം നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ ഒരു സുഹൃത്തായി മാറണം, ഒരു ശത്രുവല്ല. അത് നമ്മെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കണം, പക്ഷേ യാത്രയുടെ സുഖം നഷ്ടപ്പെടുത്തരുത്. ട്രാഫിക്കിൽ കുടുങ്ങി ദേഷ്യപ്പെടുന്നതിനേക്കാൾ, പൊതുഗതാഗത സംവിധാനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെയോ, കാർപൂലിംഗിലൂടെയോ, അല്ലെങ്കിൽ ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ നടന്നോ സൈക്കിൾ ചവിട്ടിയോ നമുക്ക് നഗരങ്ങളെ കൂടുതൽ ജീവിക്കാൻ യോഗ്യമാക്കാം.
ഒരു വാഹനം വാങ്ങുമ്പോൾ നാം ചോദിക്കേണ്ട ചോദ്യം "ഇത് എത്ര വേഗത്തിൽ പോകും?" എന്നല്ല, "ഇത് എന്റെ ജീവിതത്തെ എങ്ങനെ മെച്ചപ്പെടുത്തും?" എന്നാണ്. യാത്രയുടെ ലക്ഷ്യം എത്തുക മാത്രമല്ല, യാത്ര ചെയ്യുക കൂടിയാണ്. ആ യാത്ര സുഖകരവും പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദപരവുമാകുമ്പോഴാണ് വാഹനം എന്ന ആശയം യഥാർത്ഥ അർത്ഥത്തിൽ വിജയിക്കുന്നത്.