ไฟฟ้าดับเป็นเรื่องที่ใคร ๆ ก็เคยเจอ บางครั้งดับเพียงไม่กี่วินาทีแล้วกลับมาเอง บางครั้งกลับหายไปเป็นชั่วโมงในคืนที่อากาศร้อนอบอ้าว ยิ่งถ้าเกิดตอนกำลังทำงานสำคัญหรืออยู่คนเดียวในบ้านตอนดึก ก็ยิ่งวุ่นวายไม่น้อย แม้ไฟฟ้าขัดข้องจะเป็นเรื่องที่ควบคุมไม่ได้ แต่สิ่งที่ควบคุมได้คือวิธีรับมือของเรา ซึ่งถ้ารู้ล่วงหน้า ปัญหาใหญ่ก็จะกลายเป็นเรื่องเล็กได้
ทำไมไฟฟ้าถึงดับกันแน่
สาเหตุของไฟดับมีหลากหลายกว่าที่หลายคนคิด ที่พบบ่อยที่สุดคือสภาพอากาศ พายุฝนฟ้าคะนองมักทำให้กิ่งไม้หักโค่นลงมากดสายไฟ หรือทำให้เสาไฟล้ม จนระบบจ่ายไฟตัดวงจรอัตโนมัติเพื่อความปลอดภัย นอกจากนี้ยังมีสาเหตุจากฝั่งระบบจำหน่าย เช่น อุปกรณ์ไฟฟ้าชำรุด หม้อแปลงเสีย หรือการบำรุงรักษาตามแผนที่ต้องปิดไฟชั่วคราว
อีกกลุ่มที่คนมักไม่ทันคิดคืออุบัติเหตุจากภายนอก เช่น รถชนเสาไฟ ผู้รับเหมาขุดดินโดนสายเคเบิลใต้ดิน หรือแม้แต่สัตว์ตัวเล็ก ๆ อย่างกระรอกหรือนกที่เข้าไปสัมผัสอุปกรณ์ไฟฟ้า ก็สามารถทำให้ทั้งย่านห้องดับได้ และในช่วงที่การใช้ไฟสูงผิดปกติ เช่น หน้าร้อนที่เครื่องปรับอากาศทำงานหนักทั่วทั้งเมือง ระบบส่งกำลังไฟฟ้าอาจล้นเกินจนต้องโหลดตัดบางพื้นที่ออกชั่วคราวเพื่อรักษาเสถียรภาพของระบบ
เช็กก่อนว่าไฟดับที่บ้านเราหรือทั้งหมู่บ้าน
สิ่งแรกที่ควรทำเมื่อไฟดับคือสำรวจรอบตัว ถ้าไฟถนนยังสว่าง บ้านข้าง ๆ ยังติดไฟ แสดงว่าปัญหาอยู่ที่บ้านเราเท่านั้น ให้เดินไปดูที่ตู้เบรกเกอร์หรือตู้ฟิวส์หลัก บางทีเบรกเกอร์เด้งเพราะเครื่องใช้ไฟบางตัวโหลดเกิน หรือเกิดไฟดูด เครื่องใช้ไฟอย่างเตารีด กระติกน้ำร้อน หรือปั๊มน้ำ มักเป็นตัวการที่พบบ่อย ลองถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟทุกตัวออกก่อน แล้วค่อยกดเบรกเกอร์กลับขึ้นทีละตัว ถ้าเบรกเกอร์เด้งซ้ำทันทีเมื่อกดตัวไหน ก็ให้สงสัยวงจรนั้นหรือเครื่องใช้ไฟตัวนั้น และควรเรียกช่างมาตรวจสอบ อย่าฝืนกดเบรกเกอร์ขึ้นซ้ำ ๆ เพราะอาจเสี่ยงต่อการเกิดไฟฟ้าลัดวงจรจนลุกเป็นไฟได้
แต่ถ้าไฟดับทั้งหมู่บ้านหรือทั้งซอย แปลว่าเป็นที่ระบบจำหน่าย วิธีที่ดีที่สุดคือโทรแจ้งหน่วยงานที่รับผิดชอบพื้นที่ ถ้าอยู่ในเขตกรุงเทพฯ นนทบุรี และสมุทรปราการ ให้ติดต่อการไฟฟ้านครหลวง ส่วนพื้นที่อื่นทั่วประเทศอยู่ในความรับผิดชอบของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ทั้งสองหน่วยงานมีช่องทางรับแจ้งไฟฟ้าขัดข้องและแอปพลิเคชันที่บอกสถานะการแก้ไขได้ การแจ้งไว้ช่วยให้เจ้าหน้าที่รู้ว่าพื้นที่ไหนมีปัญหาและประเมินขนาดของเหตุการณ์ได้เร็วขึ้น
สิ่งที่ควรทำและไม่ควรทำตอนไฟดับ
เมื่อยืนยันแล้วว่าเป็นไฟดับจากระบบกลาง ให้ทำสองอย่างนี้ก่อน หนึ่ง ถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟที่ละเอียดอ่อน เช่น ทีวี คอมพิวเตอร์ เครื่องเสียง เพราะเมื่อไฟกลับมา อาจเกิดกระแสไฟกระชากชั่วขณะที่ทำลายวงจรภายในได้ สอง เปิดไฟฉายหรือใช้แสงจากโทรศัพท์ แทนการจุดเทียน ซึ่งอาจดูโรแมนติก แต่เป็นสาเหตุการเกิดเพลิงไหม้ในบ้านที่พบบ่อยพอสมควร โดยเฉพาะถ้ามีเด็กหรือสัตว์เลี้ยงวิ่งเล่นในบ้าน
เรื่องที่มักถูกมองข้ามคืออาหารในตู้เย็น ตู้เย็นที่ปิดสนิทและไม่เปิดออกระหว่างไฟดับ จะรักษาความเย็นได้ราวสี่ชั่วโมง ส่วนช่องแช่แข็งที่เต็มจะเก็บความเย็นได้นานถึงราวสี่สิบแปดชั่วโมง ถ้าของไม่เต็มจะเหลือประมาณยี่สิบสี่ชั่วโมง ดังนั้นยิ่งอดใจไม่เปิดตู้เย็นบ่อย ๆ อาหารก็ยิ่งอยู่ได้นาน ถ้ารู้ล่วงหน้าว่าจะมีการปิดไฟตามแผน การแช่น้ำแข็งหรือขวดน้ำเย็นไว้ในช่องแช่แข็งก่อน จะช่วยคงความเย็นได้อีกต่อหนึ่ง
การเตรียมของไว้ล่วงหน้าที่ไม่ยุ่งยากอย่างที่คิด
การเตรียมพร้อมไม่จำเป็นต้องซื้อเครื่องกำเนิดไฟฟ้าราคาแพงเสมอไป สำหรับบ้านทั่วไป แค่มีของชิ้นเล็ก ๆ ติดไว้ก็ช่วยได้มาก ได้แก่ ไฟฉายที่มีถ่านสำรองหรือไฟฉายแบบชาร์จ แบตเตอรี่สำรองพาวเวอร์แบงก์ที่ชาร์จไว้เสมอ ไม้ขีดไฟหรือไฟแช็กเก็บไว้ในที่แห้ง เสื้อผ้าสำรองในกรณีที่เครื่องทำน้ำอุ่นใช้ไม่ได้ และน้ำดื่มสำรองจำนวนหนึ่ง โดยเฉพาะบ้านที่ใช้ปั๊มน้ำ ไฟดับเมื่อไรน้ำประปาก็มักหยุดไหลตามด้วย
ถ้าทำงานจากบ้านหรือมีอุปกรณ์ที่ต้องใช้ไฟตลอด อาจพิจารณาเพิ่มเติม เช่น ไฟ LED แบบเสียบชาร์จหรือหลอดไฟฉุกเฉินที่เสียบกับปลั๊กและจะสว่างอัตโนมัติเมื่อไฟดับ ของแบบนี้ราคาไม่แพง ใช้ง่าย และสะดวกกว่าไฟฉายในกรณีที่ต้องทำงานต่อ ส่วนเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเหมาะกับร้านค้า คลินิก หรือบ้านที่มีอุปกรณ์จำเป็น แต่ต้องใช้อย่างถูกวิธี ห้ามตั้งเดินเครื่องในที่ปิดหรือใกล้หน้าต่าง เพราะควันไฟมีคาร์บอนมอนอกไซด์ที่อันตรายถึงชีวิต
กลุ่มที่ต้องวางแผนพิเศษกว่าคนอื่น
บ้านที่มีผู้ป่วยติดเครื่องช่วยหายใจ เครื่องฟอกไตที่บ้าน หรืออุปกรณ์การแพทย์ไฟฟ้าอื่น ๆ ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้จำหน่ายอุปกรณ์เรื่องแบตเตอรี่สำรองที่ใช้ได้กับเครื่องจริง และเตรียมแผนสำรองไว้ล่วงหน้าว่าถ้าไฟดับนานเกินกี่ชั่วโมง จะย้ายผู้ป่วยไปที่ใดหรือติดต่อใครได้ สำหรับคนที่อาศัยในคอนโดหรืออาคารสูง ควรจำไว้ว่าไฟดับมักทำให้ลิฟต์หยุด ถ้าจำเป็นต้องออกจากบ้านช่วงไฟดับ ให้ใช้บันไดและระวังทางเดินมืด ส่วนประตูรั้นไฟฟ้าก็เปิดไม่ได้เช่นกัน หลายบ้านจึงเผื่อกุญแจมือเปิดไว้เป็นช่องทางฉุกเฉิน
เมื่อไฟกลับมา อย่ารีบเสียบทุกอย่างพร้อมกัน
หลายคนดีใจเมื่อไฟกลับมาจนลืมว่าการเสียบเครื่องใช้ไฟทุกตัวพร้อมกันในวินาทีเดียว ทำให้กระแสไฟในบ้านโหลดหนักช่วงสั้น ๆ วิธีที่ดีกว่าคือรอสักครู่ให้ระบบนิ่ง แล้วค่อยเสียบทีละอย่าง เริ่มจากเครื่องใช้จำเป็นก่อน แล้วสังเกตว่าเบรกเกอร์มีเด้งหรือไม่ ถ้าไฟกลับมาแล้วแต่ติด ๆ ดับ ๆ หรือมีกลิ่นไหม้ ให้ปิดเบรกเกอร์หลักทันทีและติดต่อช่างก่อนใช้ไฟต่อ อีกจุดที่ต้องตรวจคืออาหารในตู้เย็น อาหารสดที่ละลายน้ำแข็งแล้วและอยู่ในอุณหภูมิห้องนานเกินไป ไม่ควรนำกลับมาแช่ต่อเพื่อกิน ความเสียดายไม่คุ้มกับความเสี่ยงท้องเสีย
ไฟฟ้าดับแบบมีแจ้งล่วงหน้า ใช้ประโยชน์ให้เต็มที่
การไฟฟ้ามักประกาศตารางปิดไฟเพื่อซ่อมบำรุงล่วงหน้าผ่านเว็บไซต์ แอปพลิเคชัน และป้ายแจ้งในพื้นที่ ถ้ารู้ว่าบ้านติดอยู่ในตาราง ให้วางแผนง่าย ๆ เช่น ชาร์จโทรศัพท์และพาวเวอร์แบงก์ให้เต็มตั้งแต่เช้า ปรับแอร์เย็นไว้ก่อนเวลาไฟดับ หลีกเลี่ยงการซักผ้าหรือใช้เครื่องใช้ไฟกำลังสูงในช่วงนั้น และเตรียมขวดน้ำแช่เย็นไว้ การรู้เวลาล่วงหน้าทำให้เราจัดตารางได้ แทนที่จะนั่งรอด้วยความเซ็ง
ปิดท้ายด้วยใจความง่าย ๆ ว่าไฟฟ้าดับไม่ใช่ภัยพิบัติระดับโลก แต่ก็สามารถกวนใจและสร้างความเสียหายได้ถ้าเราไม่พร้อม เครื่องใช้ไฟเสีย อาหารบูด ทำงานไม่ได้ หรือแย่กว่านั้นคือเกิดเพลิงไหม้จากการจุดเทียน ของเตรียมไว้เพียงไม่กี่อย่าง ความรู้เรื่องเบรกเกอร์ในบ้าน และช่องทางติดต่อการไฟฟ้าที่ถูกพื้นที่ คือสามสิ่งที่ทำให้คืนที่ไฟดับของคุณผ่านไปอย่างสงบกว่าที่คิด
ไฟฟ้าดับทำอย่างไรดี คู่มือรับมือฉบับเข้าใจง่าย ตั้งแต่วินาทีแรกจนถึงการเตรียมพร้อมล่วงหน้า
Source: HotArticle
Original link: https://www.hotarticle24.com/5xkoj3g2