Аралаш мушташ өнөрү сыртынан караганда күч менен ылдамдык үстөмдүк кылган таймаштай сезилиши мүмкүн. Чынында бул — так эсепти, чыдамкайлыкты, тартипти жана ар түрдүү спорттук ыкмаларды айкалыштырган татаал мелдеш багыты. Анда тик туруп сокку уруу, атаандашты жыгуу, жерде кармашуу жана коргонуу жөндөмдөрү бирдиктүү даярдыктын ичинде өнүктүрүлөт.
Бул спортту эрежесиз мушташ менен теңештирүү туура эмес. Расмий мелдештерде уруксат берилген жана тыюу салынган аракеттер, салмак даражалары, калыстар көзөмөлү, медициналык талаптар жана таймашты токтотуунун так негиздери бар. Эрежелер уюштуруучуга же спорттук уюмга жараша айырмаланышы мүмкүн, бирок спортчунун коопсуздугу негизги орунда турат.
Аралаш мушташ кандай багыттарды бириктирет?
Бул спорттун өзгөчөлүгү — бир гана ыкмага таянууга болбой турганында. Мушкер аралыкты көзөмөлдөп, соккудан коргонуп, кармашка өтүп же кайра тик абалга чыгууга даяр болушу керек.
Тик тургандагы даярдык
Тик абалда бокс, кикбоксинг жана тай боксуна мүнөздүү кыймылдар колдонулат. Бирок аралаш таймашта кадимки сокку техникасы өзгөртүлүп үйрөтүлөт. Себеби атаандаш буттан кармап жыгууга же жакын кармашка өтүүгө аракет кылышы мүмкүн. Ошондуктан туура турум, аралыкты сезүү жана тең салмакты сактоо өзгөчө маанилүү.
Жыгуу жана жерде кармашуу
Күрөш, дзюдо жана самбо сыяктуу багыттар атаандашты көзөмөлдөөгө жардам берет. Жердеги бөлүктө спортчу ыңгайлуу абалды ээлөөнү, басымдан чыгууну жана муунтуу же муунга таасир этүүчү ыкмалардан коргонууну үйрөнөт. Мындай көнүгүүлөр машыктыруучунун көзөмөлүндө, өнөктөштүн коопсуздугун эске алуу менен гана аткарылууга тийиш.
Мелдештин негизги эрежелери
Аралаш мушташ өнөрүндөгү жеңиш бир нече жол менен аныкталышы мүмкүн. Таймаш спортчулардын бири багынганын билдиргенде, калыс беттешти токтоткондо, медициналык кызматкер улантууга уруксат бербегенде же калыстардын упай чечими менен аяктайт.
Башка спорттордогудай эле, бул жерде да тыюу салынган аракеттер бар. Көзгө, тамакка, омурткага же башка өзгөчө кооптуу жерлерге атайылап таасир этүүгө жол берилбейт. Эрежени бузган спортчуга эскертүү берилип, упайы кемитилиши же таймаштан четтетилиши мүмкүн.
Мелдеш алдында салмакты текшерүү жана медициналык кароо жүргүзүлөт. Кол кап, оозду коргоочу жабдык жана уруксат берилген башка каражаттар колдонулат. Бирок коргоочу жабдык жаракат коркунучун толук жок кылбайт. Ошондуктан калыстын көрсөтмөсүн дароо аткаруу жана өзүнүн абалын жашырбоо маанилүү.
Машыгуу кандай түзүлөт?
Сапаттуу даярдык сокку урууну гана кайталоодон турбайт. Машыгуу адатта денени ысытууну, кыймыл техникасын, күч жана чыдамкайлык көнүгүүлөрүн, өнөктөш менен көзөмөлдөнгөн ишти жана калыбына келүүнү камтыйт.
Жаңы баштаган адам адегенде туура жыгылууну, коргонууну, дем алууну жана дене тең салмагын үйрөнгөнү жакшы. Татаал ыкмаларга шашылыш өтүү натыйжаны тездетпейт. Тескерисинче, туура эмес кыймыл көнүмүшкө айланып, жаракат алуу ыктымалдыгын жогорулатат.
Толук күч менен машыгуу ар бир сабакта талап кылынбайт. Жеңил кармаш, техникалык тапшырмалар жана алдын ала макулдашылган ылдамдык спортчуга кыймылын тактоого шарт түзөт. Башка машыгуучуну жеңүү эмес, өз ара үйрөнүү негизги максат болушу керек.
Ден соолук жана калыбына келүү
Аралаш мушташ өнөрү жүрөк-кан тамыр системасына, булчуңдарга жана муундарга олуттуу күч келтирет. Уйкунун жетишсиздиги, суусуздануу же ашыкча жүк көңүл бурууну начарлатып, жаракат коркунучун көбөйтөт. Машыгуунун көлөмү адамдын жашына, даярдыгына жана ден соолук абалына ылайыкташтырылышы зарыл.
Баш оору, баш айлануу, көрүүнүн бүдөмүктөшү, муундагы курч оору же кыймылдын чектелиши байкалса, машыгууну улантуу туура эмес. Мындай учурда медициналык адиске кайрылуу керек. Салмакты кыска убакытта кескин азайтуу да организм үчүн кооптуу болушу мүмкүн; тамактануу менен салмакты башкаруу адистин кеңешине негизделгени оң.
Машыгуу залын кантип тандоо керек?
Жакшы залдын белгиси кымбат жабдык же катуу музыка эмес. Биринчи кезекте машыктыруучунун тажрыйбасына, сабактын түзүлүшүнө жана коопсуздук маданиятына көңүл буруу зарыл.
Тандоодо төмөнкү жагдайларды карап көрүүгө болот:
- жаңы келгендер үчүн өзүнчө же ылайыкташтырылган топтун болушу;
- машыктыруучунун ыкманы түшүнүктүү көрсөтүшү;
- жуптарды салмагына жана деңгээлине жараша бөлүштүрүү;
- жабдыктардын тазалыгы жана жарактуулугу;
- күч колдонууга мажбурлабаган, сый мамилеге негизделген чөйрө;
- жаракат болгон учурда так аракет тартибинин болушу.
Эгер залда ооруну жашыруу эрдик катары көрсөтүлсө, башталгычтарды даярдыгы күчтүү спортчулар менен көзөмөлсүз кармаштырса же кооптуу ыкмаларга шаштырса, башка жай издеген оң.
Спорттун чыныгы баалуулугу
Аралаш мушташ өнөрү адамды сөзсүз кесипкөй мелдешке алып барууга тийиш эмес. Көптөр аны дене даярдыгын жакшыртуу, өзүнө ишенимди бекемдөө жана тартиптүү күн тартибин түзүү үчүн тандашат. Туруктуу машыгуу чечим кабыл алууну, басым алдында сабыр сактоону жана өнөктөшкө жоопкерчилик менен мамиле кылууну үйрөтөт.
Бул спорттогу узак мөөнөттүү өсүш күчкө гана эмес, техниканын тазалыгына, коопсуздукка жана калыбына келүүгө байланыштуу. Туура машыктыруучу, акырындык менен жогорулатылган жүк жана өз денесин угуу — туруктуу өнүгүүнүн эң ишенимдүү негиздери.